Verwarming: het 19 °C‑advies is voorbij – dit is de temperatuur die experts nu aanraden
In de winter vragen veel mensen zich af welke rol de temperatuur in huis speelt voor hun welzijn. Voor velen begint die eerste kou met koude voeten op de vloer en een voorzichtig handje aan de thermostaat, op zoek naar de ogenschijnlijke toverformule: 19 °C. Maar is 19 °C echt de ideale temperatuur, of is het meer een overgebleven gewoonte uit vroegere tijden?
Het oude 19 °C-mantra
Lang werd 19 °C overal aangeraden: op televisie, in campagnes, door officiële instanties. Het was een simpel, universeel cijfer dat als norm werd gepresenteerd. Maar de wereld is veranderd, net als onze inzichten over wat een fijne temperatuur is. Huizen, mensen en gewoontes lopen sterk uiteen, en dat maakt duidelijk dat één enkele temperatuur niet voor iedereen past.
Waarom één vaste temperatuur niet werkt
Mensen beleven 19 °C heel verschillend. Wat voor de één comfortabel is, voelt voor een ander koud aan. Een oudere op de bank ervaart iets anders dan een jongere die ’s ochtends de deur uit gaat. Ook gebouwen zijn verschillend; een oud huis met slechte isolatie voelt anders dan een nieuw appartement. Experts — van klimaatspecialisten tot artsen — wijzen erop dat te veel focus op één getal afleidt van hoe lichamen warmte echt waarnemen. Factoren zoals luchtvochtigheid, luchtcirculatie en de temperatuur van muren spelen mee.
Wat uit de winter 2023–2024 bleek
In de winter van 2023–2024 kwamen Europese onderzoeken met opvallende uitkomsten. Vele huishoudens die vasthielden aan 19 °C leefden in werkelijkheid kouder. Woonkamers maten vaak tussen 17 °C en 18 °C, en slaapkamers zakten soms naar 15 °C. Dat leidde tot klachten over kou, gewrichtspijn en slapeloze nachten. Artsen waarschuwden voor de gezondheidsrisico’s van chronische onderverwarming.
Nieuwe adviezen voor temperaturen in huis
Deskundigen adviseren nu een flexibeler aanpak. De juiste temperatuur hangt af van leeftijd, gezondheid en woning. Voor de woonkamer wordt een bereik van 19–21 °C aanbevolen, met ongeveer 20 °C als comfortabele richtwaarde. Slaapkamers zijn het beste tussen 16–18 °C, keukens en gangen rond 18 °C, en badkamers tijdens gebruik tot 22 °C.
Een energieadvies van een specialist legt uit dat een temperatuurverschil van slechts 1 °C rond 19 °C kan leiden tot een verandering van ongeveer 7% in het energieverbruik. Slimme verwarmingsstrategieën helpen de energiekosten beheersbaar te houden.
Een casestudie: hoe een gezin het aanpakte
Een gezin van vier in een typisch rijtjeshuis uit de jaren 80 veranderde hun aanpak na overleg met specialisten. In plaats van star 19 °C in elke kamer te handhaven, stemden ze de verwarming af op hun leefpatronen. Hun huis werd daardoor warmer en gezelliger, en ze hadden minder klachten over kou en minder verkoudheden.
Een energieadviseuse zei het treffend: “De regel van 19 °C was nuttig om het bewustzijn te vergroten. Maar we stappen een nieuwe fase binnen, waarin we minder over opoffering spreken en meer over het afstemmen van comfort. Een huis op 20 °C, goed beheerd en geoptimaliseerd, kan veel duurzamer zijn dan slecht ingestelde 19 °C die mensen ongelukkig en ziek maken.”
Verwarmen van het huis is een samenspel tussen de leefruimte, het gedrag van bewoners en persoonlijke voorkeuren. Handiger is het om een woning te zien als een levend geheel, waarbij comfort voorop staat en temperatuur niet langer een rigide getal is, maar een dynamisch evenwicht.