Archeologen bergen eerste schatten uit scheepswrak van 31 miljard dollar, het ‘Heilige Graal’-wrak
Meer dan driehonderd jaar na de noodlottige zinking blijft de San José-galeon historici, archeologen en avonturiers overal ter wereld boeien. Dit legendarische schip, vaak de “Heilige Graal van scheepswrakken” genoemd, heeft een rijke geschiedenis die maar blijft intrigeren. Beladen met schatten en onderweg naar koning Filips V van Spanje, zonk de San José in 1708 naar de bodem van de Caribische Zee na een aanval door een Britse vloot, en werd het pas in 2015 opnieuw ontdekt.
Wat zat er precies in de lading?
De San José vervoerde een uiterst waardevolle lading die nog steeds nieuwsgierigheid oproept. Het schip bevatte naar schatting ongeveer 11 miljoen gouden en zilveren munten, naast smaragden en andere kostbare goederen. Die lading werd destijds geschat op tot €18,4 miljard. Zelfs na meer dan drie eeuwen blijft die enorme rijkdom stof doen opwaaien.
Archeologen die het wrak onderzoeken, vonden tot nu toe slechts een paar artefacten: een porseleinen kopje, drie munten en een oud bronzen kanon dat er opvallend goed uitziet. De Colombiaanse regering, onder leiding van president Gustavo Petro, benadrukt dat hun diepwaterexpedities gericht zijn op wetenschappelijk onderzoek (niet op schattenjacht). Die opstelling is belangrijk vanwege de lopende juridische procedures en de claims rond eigendom van de lading.
Juridische en internationale strijd om het bezit
Naast de sensatie van de herontdekking is er een complexe juridische strijd losgebarsten over wie recht heeft op de San José en de schatten. Spanje claimt de lading en stelt dat het om Spaans erfgoed gaat. Tegelijkertijd beweren Amerikaanse investeerders van Sea Search Armada dat zij het wrak al in 1982 hadden ontdekt, wat heeft geleid tot arbitrageprocedures tussen die groep en de Colombiaanse overheid.
De precieze locatie van het wrak is een goed bewaard staatsgeheim; het ligt op bijna 609,6 meter diepte. Ondanks die geheimhouding heeft de Colombiaanse regering wel beelden vrijgegeven waarop president Petro samen met het teruggevonden bronzen kanon te zien is, een beeld dat het mysterie en de aantrekkingskracht van de San José alleen maar versterkt.
Moderne vondsten en de bredere achtergrond
De ontdekking van het San José-wrak maakt deel uit van een groter patroon van maritieme vondsten in de afgelopen decennia. In 2025 werd de exacte locatie van captain James Cook’s HMS Endeavour vastgesteld door een groep maritieme experts. Ook werd het diepst geregistreerde scheepswrak in Franse wateren voor de kust van Ramatuelle onthuld. Zulke recente ontdekkingen laten zien hoezeer verloren scheepswrakken blijven fascineren en tonen welke rol archeologie speelt bij het blootleggen van ons verleden.
Terwijl het onderzoek naar de San José doorgaat, blijft het schip een symbool van de rijkdom en complexiteit van het maritieme verleden en een bron van nationale trots voor Colombia. Het stof van die historische zinkplek ligt weliswaar op de zeebodem, maar de gevolgen van de vondst en de daaropvolgende juridische en politieke kwesties beïnvloeden de wereld boven water nog steeds. Dit alles nodigt uit tot verdere reflectie over ons erfgoed en de waarde die we eraan hechten.